Ороһубут нэһилиэгэ 1901 сыллаахха, ол эбэтэр 125 сыл анараа өттүгэр, I Үөдүгэй нэһилиэгиттэн арахсан, туспа нэһилиэк аатын ылбыта. Бу туһунан докумуоҥҥа маннык суруллубут: «1901 сыллаахха I Үөдүгэйтэн арахсан, Ороһу нэһилиэгэ диэн туспа нэһилиэк аатын ылбыппыт. Оччолорго биһиги өбүгэлэрбит, 340 эр киһи уонна 286 дьахтар, 70 биэрэстэ тэйиччи олорор буоланнар, туспа нэһилиэк буоларга быһаарыммыттара. Бу быһаарыныы Саха сирин Губернатора В. Скрипицын илии баттааһыннаах “К исполнению” диэн суруктаах бигэргэммитэ уонна Иркутскай генерал-губернаторынан көҥүллэммитэ». Биһиги өбүгэлэрбит ыраахтан-чугастан түмсэн, бэйэлэрин дьаһанар, үлэлиир-хамсыыр баҕаларынан тэриллибит нэһилиэкпит үйэлэри уҥуордаан, күн бүгүн сайдан-чэчирээн олорор.
Нэһилиэкпитигэр өтөрүнэн ыытыллыбатах үс күннээх өрөгөйдөөх ыһыах үрдүк таһымнаахтык буолан ааста. Биһиги дьоммут-сэргэбит поселкование иннигэр алаастарынан тарҕаһан олорбуттара. Холкуостар тэриллэр кэмнэригэр “Кустук” алааска биир бөдөҥ холкуос тэриллибитэ. Бэс ыйын 26 күнүгэр кустуктан сыдьааннаах дьон түмсүүтэ алаастарыгар мэҥэ бэлиэ турар үөрүүлээх быһыытыгар тоҕуоруһа муһуннулар. Мэҥэ бэлиэни иилээн-саҕалаан энтузиаст-учуутал, “Иэйиэхсит” оҕо түмсүүтүн салайааччыта, Ороһу нэһилиэгин бочуоттаах олохтооҕо Нина Никитична Михайлова, Республиканскай лицей интернатка математика учууталынан өр сылларга үлэлээбит, Саха Өрөспүүбүлүкэтин үтүөлээх учуутала, Россия уопсай үөрэхтээһинин Бочуоттаах үлэһитэ, М.А. Алексеев аатынан государственнай бириэмийэ лауреата Алексей Николаевич Павлов уонна “Кустуктан” сыдьааннаахтар түмсүүлэрэ туруорда. Мэҥэ бэлиэ күрүөтүн, бэйэтин санаатыттан биир дойдулаахпыт Иванов Петр Семенович сыбааркалаан оҥордо. Болотунатын биир дойдулаахтарбыт Дария Николаевна, Алексей Максимович Скобелевтар “Офсет” угуйук уонна бэчээт киинигэр оҥоһулунна. РСФСР үтүөлээх механизатора Владимир Елисеевич Ойуунускай уола Ньургун кэмигэр тиэрдэн биэрбитигэр “кустуктар” олус диэн махтаннылар. Мэҥэ бэлиэни педагогическай үлэ бэтэрээнэ, ытык кырдьаҕаспыт Ксения Самсоновна Власьева, Россия Сибээһин маастара Мария Васильевна Няникова уонна Алексей Николаевич Павлов үөрүүлээх быһыыга арыйдылар. Куйаас күн күлүк сири булан оллоонноон олорон чэйдии-чэйдии кырдьаҕастар ахтыыларын иһиттибит, Уйбаан Ороһуунускай тылларыгар, бэйэтин дьүрүлүгэр Леонид Егорович Васильев олус истиҥник “Кустугу кустук иилээтэ” гитаранан ыратын иһиттибит, оонньоотубут.
Бэс ыйын 27 күнүгэр Ороһубут нэһилиэгин историятын сырдатар “Уйгу сирэ Ороһу” кинигэ сүрэхтэниитэ саха балаҕаныгар буолан ааста. “Офсет” угуйук уонна бэчээт киинигэр тахсыбыт 50 экз. кинигэни нэһилиэкпит олохтоохторо, кэлбит ыалдьыттар тутатына былдьаһа-тараһа атыыластылар. Биһирэми СӨ норуотун хаһаайыстыбатын үтүөлээх үлэһитэ, Үөһээ Бүлүү улууһун, Нам нэһилиэгин бочуоттаах олохтооҕо, өрүү биһиэхэ үтүө сүбэһит буолар доҕорбут Уйбаан Дьөгүөрэбис Чыычаахап иилээн-саҕалаан ыытта. Ороһу орто оскуолатын “Ороһу уоланнара” бөлөҕө (салайааччылара Осипова Сардаана Алексеевна, Кондакова Люция Петровна) Уйбаан Ороһуунускай хоһооннорун олус диэн ис сүрэхтэн толордулар. Күүтүүлээх ыалдьыттарбыт, биир дойдулаахтарбыт Дария Николаевна уонна Алексей Максимович Скобелевтар эһэлэрэ, Берлиҥҥэ тиийэ сэриилэспит Семен Николаевич Захаров уонна холкуоска, сопхуоска үтүө суобастаахтык үлэлээбит Николай Семенович Захаров, ийэлэрэ Мария Романовна Болтокова, фронтовик, өр кэмнэргэ үгүс салайар үлэҕэ үлэлээбит Филипп Васильевич Харлампьев мэтириэттэрин бэлэхтээн “Холкуос галереятын” хаҥаттылар, ис сүрэхтэн тахсар үтүө тыллары этэн салгыы үлэлииргэ кынаттаатылар. Санатар эбит буоллахха, “Холкуос галереята” Бараахап сопхуос түмсүүлээх ыһыаҕын көрсө кыраайы үөрэтээччи Сардаана Николаевна Васильевна көҕүлээһининэн тэриллибитэ. Араас кэмҥэ үлэ бөҕөтүн үлэлээн ааспыт киэн туттар биир дойдулаахтарбыт сырдык мөссүөннэрэ холустаҕа үйэтитиллибитэ. Биир дойдулаахпыт, Ороһуга өҥ уутун ыыппыт Алексей Васильевич Мексяров кыыһа, Клавдия Алексеевна Мексярова бэйэтэ суруйбут кинигэтин бэлэх уунан библиотека фондатын хаҥатта. Бу күн үгүс үтүө үтүмэн тыл этилиннэ, “Күбэйэ” түмсүү (салайааччы Котоконова Надежда Васильевна) тэрийбит минньигэс астаах сандалытыттан күндүлэннибит, кинигэ тула санаа атастастыбыт.
Күнүс 16 ч. үбүлүөйдээх ыһыах чэрчитинэн улууска биир кэтэһиилээх күрэхтэһии — оҕолорго ох саанан ытыы буолла. Күрэххэ барыта 11 эдэр спортсмен кытынна. Дьокуускайтан, Ньурбаттан, Үөһээ Бүлүүттэн уонна биһиги Ороһубутуттан. Бириистэри Ороһу нэһилиэгин аатырбыт булчута Алексей Гаврилович Марсанов оҕолоро, сиэннэрэ уонна аймахтара туруордулар. Кыайыылаахтар: I миэстэ — Котоконова Карина. Кини 3 юн. спортивнай разрядын мэктиэлээтэ! II миэстэ — Прокопьева Амелия. III миэстэ — Анисимова Милана.
Киэһэ 19 ч. “Түгэхтэй” алааска сыыдам, быһый сыспай сиэллээхтэрин региональнай таһымнаах ат сүүрдүүтүн күрэҕэ буолан ааста. Бүлүү Тааһаҕарыттан, Ньурба Антоновкатыттан, Дьиикимдэтиттэн, Сунтаар Куокунутуттан, Үөһээ Бүлүү Хоротуттан, Тамалкааныттан, Балаҕаннааҕыттан, Ороһуттан ат спордун өрө туппут дьон-сэргэ кэлэн кытынна. Ороһуга ат спордун иилиир-саҕалыыр Данилов Роман Алексеевич, үгүс өрөспүүбүлүкэтээҕи ат сүүрдүүтүн призера кэккэ интэриэстээх бииргэ алтыһар доҕотторун көҕүлээтэ. Ороһу аар-саарга аатырбыт Точка сүүрүк аппыт кэриэһигэр ыытыллар ат сүүрдүүтэ үрдүк таһымнаахтык буолан ааста. Ороһу дьоно бэйэлэрин баҕаларынан спонсордаан 600 000 тыһ. тахса уу харчынан оонньонно. Түгэхтэй таһынааҕы трасса кытыыта ыт мунна баппат массыынанан, көрөөччүнэн туолла. Күрэхтэһии арыллыытын Үөһээ Бүлүүтээҕи норуот айымньытын киинин иһинэн тэриллибит “Тобуруокап сиэннэрэ” тыыннаах доҕуһуол бөлөҕө кэлэн киэргэттэ. Ат сүүрдүүтүн иилээн-саҕалаан култуура бэтэрээнэ Алексей Руфов ыытта. Уопсайа 5 забег буолла: 800, 1600, 2400, 3200, 4800 миэтэрэҕэ.
Бэс ыйын 28 күнүгэр Түгэхтэй алааспытыгар ыһыах ыһар күүтүүлээх күммүт үүннэ. Күннүүн-дьыллыын туран биэрдэ. Ыһыах арыллыытыгар нэһилиэкпит түөлбэлэрэ түһүлгэҕэ сэлэлии хааман киирдилэр. Үбүлүөйдээх ыһыах алгыһын, сиэрин-туомун Уйбаан Дьөгүөрэбис Чыычаахап үрдүк айыылартан көрдөһөн, үтүөнү-кэрэни түстээн, алҕаан ыытта. Битииһит оҕолорбут, түптэһиттэр, кымыс үрдүн охторуу сиэрэ-туома, кындыа кыталык кыргыттарбыт, эрэкэ-дьэрэкэ оҕолор, Дьөһөгөй оҕотугар сүгүрүйүү алгыһа – бу барыта култуурабыт үлэһиттэрэ итиини-тымныыны аахсыбакка дьону түмпүт үгүс сыралаах үлэлэрин түмүгэ.
Салгыы Ороһу нэһилиэгин Аҕа баһылыга Антонов Анатолий Васильевич бар дьонун эҕэрдэлээтэ, правительствоттан кэлбит махтал суруктары, “Ороһу нэһилиэгин бочуоттаах олохтооҕо” үрдүк ааттары туттарда. Үөһээ Бүлүү улууһун баһылыгын солбуйааччы Игнатьева Марфа Викторовна эҕэрдэлээтэ, Улуус баһылыгын бочуотунай грамоталарын, махтал суруктарын туттарда. Үөһээ Бүлүү улууһун култууратын департаменын салайааччыта Мойхтохонова Айталина Михайловна үрүҥ тунах ыһыаҕынан эҕэрдэлээтэ, Ороһубут олохтоохторугар “Сыана ветерана” үрдүк ааты туттарда.
Нэһилиэкпит түөлбэлэрэ: Атах, Нукутта, Илин-Эбэ, Кустук анаммыт сирдэрин тупсаҕайдык киэргэттилэр, түһүлгэлээн олорон аһаатылар. Кэлбит ыалдьыттарбытын саамал кымыс утаҕынан, эмис этинэн, ис миининэн олохтоох дьаһалта үлэһиттэрэ хото күндүлээтилэр. Биир дойдулаахтарбыт “Булгунньахтаах” КФХ салайааччылара Васильев Виктор Павлович, Васильева Анна Трофимовна биир төбө сүөһүнү бэлэх уунан үтэһэлээх эти дэлэгэйдик амсаттылар.
“Саха кэрэтэ удьуор таҥаһа” саха маанылаах таҥаһын көрүү күрэҕэ үгүс көрөөччүнү түмэ тарта. Ороһу кырдьаҕас ыаллара Анастасия Семеновна уонна Егор Куприянович Васильевтар иккис кыыстара Калиста Егоровна Ороһубут төрүттэммитэ 125 сылынан уонна быйыл идэлээх тигээччи буолбута 45 сылынан кини уран тарбахтарынан айан тикпит таҥастарын көрдүбүт. Улууспут араас нэһилиэктэриттэн төрүт оһуору-мандары өрө туппут ыалдьыттарбыт, биир дойдулаахтарбыт хото кытыннылар. Үөһээ Бүлүү улууһун түмсүүлэрин салайааччы Ирина Васильевна Потапова реконструкциялаабыт таҥаһа уонна Ороһу нэһилиэгин Сардаана, Леонид Васильевтар эдьиийдэрэ Калиста Егоровна уран илиитинэн тикпит таҥастара ордук биһирэннилэр.
“Күнтэн күүс ылан” оһуохай күрэҕэ ыытылынна. Өтөрүнэн оһуохай тыла ньиргийбэтэх алааһыгар улууспут талааннаах этээччилэрэ кэлэн дуораһыппыттарыгар тиллэ түстэ, силигэ ситтэ.
Ороһубут нэһилиэгэр Светалана, Егор Неустроевтар талааннаах дьиэ кэргэнэ каникул аайы кэлэн оҕолору дьарыктыыллар. “Тулуйхан” оҕо образцовай ырыа ансамбылын филиала ырыа кэрэ эйгэтигэр Ороһу орто оскуолатын дириэктэри иитэр үлэҕэ солбуйааччы Кысылбаикова Татьяна Гаврильевна салалталаах үгүс оҕону уһуйар. Ыһыах күн “Оҕо, оҕо эрдэххэ” оскуола оҕолорун кэнсиэрэ үрдүк таһымнаахтык ыытыллынна.
Салгыы туруу үлэһит, бастыҥ ыанньыксыт, Ленин орденын кавалера, Ороһу нэһилиэгин, Үөһээ Бүлүү улууһун бочуоттаах олохтооҕо, киэн туттуута Христина Михайловна Антонова уонна кини төрөппүт уола мелодист, “Саха мелодиһа” айар ассоциация чилиэнэ, үгүс кинигэ, ыстатыйа ааптара, кыраайы үөрэтээччи, дьиҥ патриот Михаил Капитонович Котоконов сырдык ааттарын үйэтитэр “Айар куттаах, уран айылгылаах үтүөкэн дьоммут” кинигэ биһирэмэ ыытылынна. Баай ис хоһоонноох олохторун, айымньылаах үлэлэрин, өбүгэлэриттэн утумнаабыт талба талааннарын, ураты суолларын-иистэрин туһунан оҕолорун, аймах-билэ дьоннорун, доҕотторун, Ороһу дьонун-сэргэтин иһирэх ахтыылара, кинигэттэн, хаһыаттартан ыстатыйалар, Михаил Капитонович араас кэмнээх суруйуулара, дьиэ кэргэн архыыбыттан эриэккэс хаартыскалар таҥыллан киирдилэр. Бу дьоһун таһаарыы үүнэр көлүөнэни үтүөҕэ-кэрэҕэ талаһыннарар, үлэттэн дьоллонуу суолун тобулар, үүнэн-сайдар, дьоҥҥо-сэргэҕэ үтүө майгынан салаллар, дириҥ ис номохтоох, кэскиллээх олоҕу айарга-тутарга сирдиэҕэ, ону сэргэ “тыыннаах история” кэрэһитэ буолуо диэн эрэнэбит.
Култуура эйгэтигэр араас кэмҥэ үлэлээбит, үҥкүү кэрэ абылаҥар ылларбыт биир дойдулаахтарбыт көҕүлээһиннэринэн “Айар түмсүү үҥкүүтэ” күрэх улууспут түмсүүлэрин түмэ тарта. Ол курдук: Үөһээ Бүлүүттэн “Айылгы”, Үөдүгэй, Балаҕаннаах нэһилиэктэрэ, Нам нэһилиэгиттэн “Намыына” түмсүү норуот сомоҕолоһуутун сылынан араас үҥкүүнү үҥкүүлээтилэр.
“Иһэҥэй Иэйиэхсит алгыһа” түөлбэлэр икки ардыларыгар ыытыллыбыт күрэх көрөөччү ытыһын тыаһын хабылыннарда. Тыа хаһаайыстыбатыгар туһааннаммыт түһүмэхтэр: бириэмэҕэ ынах ыаһына, ньирэйи көтөҕөн сүүрүү, сэппэрээтэр ыһыы, хомуйуу, быа өрөөһүн, күөрчэх ытыйыыта биир тыынынан барда. Түмүгэр кыттааччылар талааннарын уонна саха маанылаах таҥаһын көрдөрдүлэр. Күрэххэ Атах түөлбэттэн Дария, Петр Кардашевскайдар, Дария Семенова, Александр Янков; Нукутта түөлбэттэн Быккасовтар дьиэ кэргэннэрэ; “Кустук” түөлбэттэн Галина Павлова, Василий Будищев кытыннылар. Ол курдук, тыҥааһыннаах күрэхтэһии түмүгүнэн 1 м. “Атах” түөлбэттэн Кардашевскайдар дьиэ кэргэннэрэ ылла. Ыал аҕата Петр Петрович экстремальнай айаҥҥа Республикаҕа ыытыллар араас күрэхтэһиилэр призердара, түһүлгэҕэ бэйэтэ таҥмыт массыынатыгар кэргэнэ Дария капот үөһэ туран киирэн барыбытын сөхтөрдө, түмүгэр бэйэтэ айбыт хоһоонун аахта.
Хайа ыһыах саха төрүт оонньуута суох ааһыай? Ол курдук түһүлгэҕэ мас тардыһыыта, хапсаҕай, оҕолорго сүүрүү күрэхтэһиилэрэ хойукка диэри ыытылыннылар. Күрэхтэһиилэри иилээн-саҕалаан оҕо спортивнай оскуолатын тренера Кысылбаиков Игнат Гаврильевич уонна нэһилиэкпит спорт инструктора Аян Егорович ыыттылар.
Ороһу нэһилиэгин бочуоттаах олохтоохторо, сцена ветераннара, потребкооперация туйгуннара, өрөспүүбүлүкэтээҕи, улуустааҕы саха төрүт оонньууларын хас да төгүллээх призера, пропагандиһа Иван Никитич Докторов уонна Мария Терентьевна Руфова сырдык ааттарын үйэтитэр хабылык, хаамыска күрэҕэ ыытылынна. Күрэххэ улууспут араас муннуктарыттан оҕо да, улахан да киһи кытынна. Турниры иилээн-саҕалаан үгүс өрөспүүбүлүкэтээҕи, улуустааҕы остуол онньууларын кыайыылааҕа, “Манчаары оонньууларын” кыттыылааҕа Мария Михайловна Ильина ыытта. Кыайыылаахтар Иван Никитич уонна Мария Терентьевна оҕолоро, сиэннэрэ туруорбут бириистэринэн наҕараадаланнылар.
Урут уруккаттан нэһилиэкпит ыһыахтарын муҥутуур күүтүүлээх оонньуута “Күүс-шоу” олохтоохтору да, ыалдьыттары да түмэ тардар. Тренер Романов Никита Романович уонна нэһилиэкпит общественнига Павлов Алексей Агитович олохтообут оонньуулара буолар. Бу да сырыыга күрэх үрдүк таһымнаахтык ааста. Күрэххэ Ороһуттан төрүттээх аҕыс кыттааччы күөн көрүстэ: Любомир Птицын, Николай Барабанскай, Егор Крылатов, Евгений Власьев, Алексей Евсеев, Гаврил Петров, Айсен Лебедкин, Юрий Лебедкин. Күрэх уопсайа түөрт түһүмэхтэн турар: ыарахан тимири тутан хаамыы, таас быраҕыыта, таас көтөҕүү, көлүөһэ эргитиитэ уонна массыына соһуута. Ол курдук тыҥааһыннаах киирсии түмүгэр, хуреш тустуу маастара, Ороһу нэһилиэгин бочуоттаах олохтооҕо Лебедкин Семен Руфович – Хотой Сэмэн сиэнэ, Дүллүкүттэн өбүгэлэрин дойдуларыгар ыһыахтыы кэлбит ыалдьыппыт Айсен Лебедкин эрэллээхтик кыайда уонна убаһа бирииһи ылла! Иккис миэстэ Евгений Власьев, үһүс миэстэ Гаврил Петров уу харчынан ыллылар.
Ыһыах аҥардас Ороһубут нэһилиэгин дьонун-сэргэтин күүһүнэн ыытылынна. Уопсайа 1500 мөл. уу харчыннан, убаһа уо.д.а. бириис туран күрэх кыайыылаахтарын наҕараадалаатыбыт.
“Ороһу нэһилиэгин 125 сыллаах үбүлүөйдээх ыһыаҕын түмүктүүр тэрээһининэн самодеятельнай композитор, учуутал, талааннаах мелодист, хормейстер Гавриил Кысылбаиков кэриэһигэр “Дьиэрэй баян” күрэх буолла. Конкурска барыта 9 байаныыс уонна 3 ырыаһыт кытыннылар , ол курдук баянистар ыраах Нам, Үөдэйиттэн Василий Николаев, Бүлүүттэн Егор Евдокимов, Виктор Платонов, ҮөҺээ Бүлүүттэн Николай Чуручанов, Айаан Саввинов, Сургулуктан Адам Борисов, Намтан Александра Николаева , Тамалакантан Владимир Федотов, ОроҺуттан Леонид Васильев ырыаҺыттар Бүлүүттэн Николай Иванов, ҮөҺээ Бүлүүттэн Наталья Чуручанова, Тамалакантан Ньургун Бабаранов кыттыыны ыллылар.
Бастыҥ мусукаан уонна ырыаһыт аатын Үөһээ Бүлүүттэн Николай Чуручанов ылла уонна Гавриил Кысылбаиков оҕолоро туруорбут 50 тыһ.солк. бириэмийэни уу харчынан тутта. Күрэх бастакы үрдэлигэр Владимир Федотовы дьүүллүүр сүбэ биир санаанан салайтаран таһаарда уонна сиэннэрэ туруорбут 25 тыһ.солк. бириэмийэлээтэ. Дьүүллүүр сүбэ састаабыгар мелодист Михаил Семенов -Мэхээс Серкан , Гавриил Давыдович уолаттара Арассыыйа үтүөлээх учуутала Илья Кысылбаиков уонна мелодист, журналист Иннокентий Кысылбаиков үлэлээтилэр.
Куонкурус кыттыылаахтарыттан соҕотох дьахтар байаныыс Александра Николаева 15000 тыһ. солк. бириэмийэ ылла уонна күрэх II-с үрдэлигэр таҕыста. Бүлүүттэн ыалдыппыт Егор Евдокимов үчүгэй мусукаан буоларын итэҕэтиилээхтик иһитиннэрэн куоҥкурус үһүс истиэпэннээх лауреата буолла уонна Гавриил Давыдович сиэннэрэ туруорбут 10000 солк.бириэмийэлэрин ылла.
Үгүс көлүөнэ5э ырыа кутун иҥэрбит, уҺуйбут, учуутал, мелодист, Г.Д. Кысылбаиков ырыатын бастыҥ толороочутунан Бүлүүттэн Николай Иванов буолла уонна Гавриил Давыдович биир бастыҥ үөрэнээччитэ СР үтүөлээх учуутала Евдокия Антоновна Егорова туруорбут анал бирииҺин аэрогриль хаҺаайынынан буолла, Семен Руфов тылларыгар, Гавриил Кысылбаиков дьүрүлүгэр “БиҺиги колхоз уолаттара” диэн ырыаны толорбут Ньургун Бабарановка баянистар түмсүүлэрэ киниэхэ анаан Алексей Потапов звуковой студиятыгар куолаҺын уҺулларыгар туруорбут сертификатын хаҺаайынынан буолла.
Күрэҕи көрөөччүлэр бэрткэ сөбүлээтилэр, байаныыстары үҥкүүннэн өйөөтүлэр, дьүүллүүр сүбэ үрдүктүктүк сыаналаата.Түмүк тахсар кэмигэр Гавриил Кысылбаиковка үөрэммит үөрэнээччилэрэ, СР үтүөлээх үлэҺитэ “Чолбон” бөлөх музыкана бу күрэх 2009 сыллаа5ы муҥутуур кыайыылаа5а, Александр Васильевич Ильин ,
СР үтүөлээх бырааҺа Галина Адамовна Кононова олус истиҥник учууталларын туҺунан ахтан-санаан аастылар, байаныыстар норуокка киэҥник биллэр ырыалары күргүөмүнэн тыаһаппыттарын истээччилэр, көрөөччүлэр олус өйөөтүлэр.
Хас биирдии кыттааччы анал ааттар хаҺаайыннара буолан үөрэн-көтөн астынан туран тар5астылар. Дьүүллүүр сүбэ уонна тэрийээччилэр ааттарыттан “Аар тайҕа” хаһыат эрэдээктэригэр Геннадий Бечеряковка, баянистар түмсүүлэрин салайааччытыгар Алексей Потаповка, балтыгар Ульяна Федоровна Гольдероваҕа, кэллиэгэтэ, Россия үөрэ5ириитин туйгуна “Учууталлар учууталлара”, Үөһээ Бүлүү оройуонун бочуоттаах учуутала, сцена ветерана Евдокия Антоновна Егороваҕа, ССРС доруобуйатын туйгуна, тыыл, үлэ ветерана, Ороһу нэһилиэгин бочуоттаах олохтооҕо, сцена ветерана Анастасия Семёновна, Егор Куприянович Васильевтар оҕолоругар, быраата Федор Федорович Гольдеров кэргэнигэр, оҕолоругар ,”Ороьуттан теруттээх”, “Олохпут кэрэкэ кэмнэрэ”, “Орто дойду барахсан”, Саха Сирэ барахсан” кинигэлэр автордара, Томпоттон төрөөбүт Ороһутугар ыалдьыттыы сылдьар Клавдия Алексеева Мексярова кинигэтин бары кыттааччылар, дьүүллүүр сүбэ бэлэх туттулар, куоҥкуруһу өйөөннөр, педагогическай үлэ ветерана Ирина Федоровна , Иван Иннокентьевич Хобуевтар кыыстара Вера Ивановна, кэргэнэ Альберт Васильевич Иванов туруорбут бириистэрин (походнай казан) ыраах Сургуулуктан сылдьар Адам Борисов тутан үөрдэ- көттө. Спонсордарбытыгар Г. Д. Кысылбаиков оҕолорун, сиэннэрин аатыттан улахан махталбытын тиэрдэбит.“, – диэн Гавриил Давыдович оҕолоро, сиэннэрэ сэһэргииллэр.
Киэһэ 11 ч. Гаврил Николаев аатынан Ороһутааҕы сынньалаҥ киинигэр Роман Кысылбаиков көҕүлээһининэн тыынаах доҕуһуолунан үҥкүү киэһэтэ буолла. Тамалакаан нэһилиэгиттэн “Сүргэн” бөлөх (сал. Мэхээс Сэмэнэп), “Үргэл” бөлөх уонна Николай Малычехаров – ҮөҺээ Бүлүү (сал. Игорь Сортолов),
Намтан Александр Ильин, Александра Николаева, ҮөҺээ Бүлүүттэн “Тобуруокап сиэннэрэ” (сал. Сергей Иванов), Ньурбаттан Амака бөлөх (сал. Афанасий Потапов), ОроҺуттан Леонид Васильев, Николай Котоконов, бырааттыы Иннокентий, Григорий, Роман Кысылбаиковтар көрөөччүлэргэ ылбаҕай ырыаларын бэлэхтээтилэр, тыыннаах доҕуһуол эрчимнээх тыаһыгар уйдаран үҥкүү-битии ньиргийдэ. Тыаһы-ууһу Семен Аксееков салайда, уоту-күөһү Андрей Алексеев таҥан оҥордо. Сити курдук ыччат тоҕуоруһа мустан ооньоон-көрүлээн, үрүҥ түүнү уруйдаан Ороһубутугар биир чаҕылхай күн түмүктэннэ.
Үс күнү мэлдьи тохтоло суох өрөгөйдөөх ыһыах тэрээһиннэрэ нэһилиэкпитин сэргэхситтилэр. Кэлбит ыалдьыттар: “Ороһулар эчи ыалдьытымсахтарын, ыһыах аһа-үөлэ дэлэйин, эчи арыллыыта кэрэтин – бэйэтэ Олоҥхо ыһыаҕын курдук”,- диэн сыаналаабыттара биһиэхэ олус күндү. Биллэн турар бу барыта дьоммут-сэргэбит түмсүүлээхтэриттэн, хас биирдии олохтоох нэһилиэкпит өрөгөйүгэр үрдүк кылаатын уурбутуттан тахсар.
Жанна Иванова
